Còn ăn chay và kiêng thịt nữa không?

1. Còn ăn chay và kiêng thịt nữa không?

Hỏi: Xin cha giải thích tại sao người công giáo không còn giữ luật ăn chay, kiêng thịt và đền tội? Các luật này (luật ăn chay, kiêng thịt) luôn luôn cho chúng ta cái mà các giáo hội khác không có. Con nghĩ rằng chúng ta còn có thể buộc giữ các luật ấy, nhất là trong mùa chay, thế mà tại sao giáo hội lại bỏ đi?

Đáp: Ai nói rằng người công giáo chúng ta không còn luật buộc ăn chay, kiêng thịt, và đền tội? Nếu có một việc mà mỗi quyết định của giáo hội nhấn mạnh liên quan đến vấn đề, thì đó là việc hãm mình và là luật buộc cho mọi người công giáo, và ai cũng có thể biết luật buộc này không làm hại cho sức khỏe tinh thần.

Điều bạn hiểu là giáo hội thường ít nói đặc biệt về cách thức chúng ta giữ luật buộc trong đời sống, đó là một điểm khác xa. Trong khi nới lỏng những luật buộc chi tiết cho từng chủ đề, giáo hội công giáo, cũng như các giáo hội Ki-tô khác, chỉ đáp ứng đơn giản cho một sự khám phá rất bất tiện trong vài thập niên vừa qua: Quá nhiều Ki-tô hữu là đồng hóa đạo Ki-tô với việc chu toàn tỉ mỉ các luật lệ giáo hội mà mất liên lạc để xem các luật lệ ấy tương quan thế nào với căn bản đức tin vào Chúa, và như thế là mất liên lạc với chính Chúa và những gì Ngài đặt để trong đời sống chúng ta.

Làm sao chúng ta có thể đòi không còn luật buộc ăn chay, kiêng thịt, đền tội, khi mà Chúa Giê-su còn nói với chúng ta: “Ai muốn theo Ta, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mỗi ngày mà theo Ta”. Hoặc câu: “Ai không vác thập giá đi theo Ta thì không xứng đáng với Ta”. Mỗi người phải tìm ra một cách thức tuyệt đối rõ ràng hơn về luật buộc trong bất kỳ luật nào của giáo hội, dù mới hãy cũ. Tân ước nói trong rất nhiều đoạn, do chính Chúa nói hay nhân danh Chúa mà nói.

2. Kiêng thịt ngày thứ sáu

Hỏi: Hình như có một ấn tượng chung là luật kiêng thịt ngày thứ sáu đã được bỏ.

Tuy nhiên, khoản 1251 trong bộ giáo luật mới đã nói: “Kiêng thịt hay thức ăn khác tuy theo ấn định của từng hội đồng giám mục vẫn được giữ vào ngày thứ sau quanh năm”, ngoại trừ một vài lễ đặc biệt. Điều ấy làm một số chúng ta bối rối. Xin cha cho biết luật buộc kiêng thịt ngày thứ 6 có còn hay không?

Đáp: Câu trích dẫn của bạn về giáo luật hiện nay là đúng. Tuy nhiên, bạn và nhiều người khác vẫn còn thảo luận, và chưa quan tâm đúng mức ý nghĩa của từ ngữ “hội đồng giám mục”.

Trong vấn đề trên, bộ giáo luật mới lập lại cách vắn gọn các ý trong Tông hiến của Đức Giáo hoàng Phao-lô VI về việc đền tội Ki-tô giáo (Paenitemini, tháng 2.1966). Luật mới phải được hiểu theo tài liệu này.

Trong Tông hiến, Đức Giáo hoàng Phao-lô VI nhắc lại tầm quan trọng việc đền tội bản thân và hãm mình trong truyền thống công giáo, đặc biệt việc đền tội đòi hỏi chu toàn bổn phận hàng ngày trong đời sống.

Đức Giáo hoàng nói tiếp: “Với cái nhìn như thế, nhắc lại cho con cái mình biết luật đền tội và đòi buộc giữ luật, Tòa Thánh có ý xem lại việc áp dụng luật đền tội phù hợp với từng thời đại”.

“Tòa thánh để cho các giám mục sự khôn ngoan và lý do mục vụ để ra các điều luật, nhằm vào sự hiểu biết của quốc gia và dân chúng, để áp dung tốt các phương tiện thích hợp đạt mục đích đặt ra”.

Giáo hội không có ý định hủy bỏ luật đền tội. Cùng lúc ấy, có những cách thức đền tội được giáo hội nhìn nhận “tùy theo từng hội đồng giám mục xem xét và lấy việc đọc kinh cầu nguyện hoặc làm việc bác ái để thay thế cho việc ăn chay kiêng thịt”.

Như thế đoạn cuối của Tông huấn giống với giáo luật mới.

Chính Đức Giáo hoàng Phao-lô VI, và bây giờ là giáo luật năm 1983, nói rõ rằng luật phổ quát cũ về kiêng thịt ngày thứ sáu đã được bỏ. Các hội đồng giám mục địa phương có thể duy trì luật này cho địa phương minh, hoặc thay thế bằng hai việc kể trên đây.

Tuy nhiên, tôi nhắc lại, như các giáo hoàng mới đây và các giám mục thường nhấn mạnh, các thay đổi này có chủ đích làm cho chúng ta cảm nhận hơn có nhu cầu hãm mình trong đời sống đạo. Chính Chúa Giê-su đã dạy chúng ta: “Ai muốn làm môn đệ Ta, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mỗi ngày mà theo Ta”.

3. Luật ăn chay kiêng thịt

Hỏi: Xin cha định nghĩa ăn chay kiêng thịt như là luật buộc trong mùa chay. Nhiều người công giáo hiểu khác nhau về ý nghĩa của việc ăn chay kiêng thịt.

Đáp: Luật ăn chay kiêng thịt khá đơn giản, tôi nghĩ là khó lẫn lộn được. Tại nhiều nơi ở Hoa kỳ, người công giáo trên 14 tuổi phải kiêng thịt (và các đồ ăn làm từ thịt) vào thứ tư Lễ Tro và các ngày thứ sau mùa chay.

Người công giáo trên 18 tuổi và dưới 59 tuổi phải ăn chay vào hai ngày, thứ tư Lễ Tro và thứ sau Tuần Thánh. Có nghĩa là trong ngày ấy chỉ ăn một bữa no, và chỉ uống các chất lỏng như nước, sữa và nước trái cây giữa các bữa ăn. Còn trong bữa ăn trưa (ăn no) và hai bữa đói, lẽ dĩ nhiên ta ăn theo như cầu thể lý của từng người.

Chắc chắn có miễn trừ ăn chay cho người có sức khỏe yếu hoặc làm công việc nặng ảnh hưởng bởi việc ăn chay.

Ngày nay như bạn biết, Mùa Chay được nhấn mạnh ở chỗ làm việc đạo đức nhiều hơn như đọc kinh, đọc Sách thánh, tham dự lễ nghi phụng vụ, làm việc bác ái, hãm mình, chứ không quá chú trọng đến các luật lệ cứng nhắc về ăn chay.

Bạn nên hỏi cha xứ của bạn để biết rõ luật ăn chay kiêng thịt tại địa phận bạn sống.

4. Thay thế việc kiêng thịt ngày thứ sáu

Hỏi: Có tội không, nếu làm việc đền tội trong ngày thứ sáu, trong khi được miễn ăn thịt vào ngày đó?

Đáp: Không. Việc ăn thịt vào ngày thứ sáu cũng không là một đặc quyền hơn ăn thịt vào ngày thứ ba chẳng hạn.

Từ thuở đầu của Ki-tô giáo, ngày thứ sáu vó một tính cách đặc biệt nơi những người theo Chúa Ki-tô, như là ngày để cá nhân nỗ lực hãm mình và cầu nguyện nhiều hơn. Ngày thứ sáu tưởng niệm ngày Chúa Giê-su tử nạn. Người công giáo xem ngày ấy thích hợp cho nỗ lực của mình để thực thi lời Chúa: “Nếu ai muốn làm môn đệ Ta, hãy từ bỏ mình, vác thập giá mỗi ngày mà theo Ta”.

Điều luật này áp dụng cho mọi người công giáo – bằng cách chấp nhận mang thánh giá công việc hàng ngày của từng người, là dịp để đền tội hãm mình. Chẳng hạn các giám mục Hoa kỳ, trong thư mục vụ năm 1983 về chiến tranh và vũ khí hạt nhân, lời mời gọi kiêng thịt tình nguyện vào ngày thứ sáu để cầu nguyện cho hòa bình thế giới.

Như thế, tại Hoa kỳ và nhiều nước khác, không có luật buộc tuân giữ trách nhiệm ấy vào một ngày đặc biệt trong tuần.