Sống năm tuần với các Chân phước Tử đạo Lào — Tuần II

✦ TUẦN II — CHÚA NHẬT

WEEK II — SUNDAY

Blessed Mario Borzaga

Chân phước Ma-ri-ô Borzaga Gia

(27.08.1932 – 01.05.1960)

On November 21, feast of the Presentation of Mary, we consecrated our district to the Blessed Virgin. They tell us that this consecration to the Madonna is an act of despair. So what should young missionaries like us do, faced with such vast territories to evangelize, in the midst of so many dangers and difficulties? So we have decided to “despair” publicly of our own strengths: once more, we recognize that we are poor men; we solemnly declare that we are fragile creatures, feeble voices who cry out in the desert.

Vào ngày 21 tháng 11, ngày lễ Đức Mẹ Dâng Mình, chúng tôi cũng dâng khu vực của chúng tôi cho Đức Maria. Người ta nói rằng sự dâng hiến cho Đức Mẹ như thế là một biểu hiện cho sự tuyệt vọng. Vậy thì những nhà truyền giáo thơ ngây như chúng tôi phải làm gì khi đối mặt với nhiệm vụ truyền giáo tại vùng đất rộng lớn này, giữa muôn vàn khó khăn và nguy hiểm ? Cho nên chúng tôi đã quyết định mình sẽ công khai sự “tuyệt vọng” về khả năng của mình : chúng tôi nhận ra một lần nữa rằng mình là những người kém tài ; chúng tôi tự hào tuyên bố rằng, chúng tôi là những thụ tạo yếu đuối, những tiếng nói nhỏ bé đang kêu gào trong sa mạc.

So now we are consecrated to Mary: in an act of abandon, we confide all of our worries and our labors—labors that are apostolic only when in the heart of the Queen of Apostles.

Như vậy bây giờ chúng tôi dâng hiến cho Đức Maria : trong một hành động của sự từ bỏ, chúng tôi dâng những lo toan, những công việc của chúng tôi – những công việc chỉ có giá trị mục vụ trong trái tim của Nữ Vương các Tông Đồ.

We offer ourselves to her so as to become more priestly after the example of Christ. May she watch over us, as over beloved children who, in this region, see her as their Mother, and over all those who don’t know her yet. With a little sign from her, we will see her great maternal love: we will be filled with the Grace won for us, won for all, through her infinite suffering at the foot of the Cross of Jesus.

Chúng tôi dâng chính chúng tôi cho Đức Mẹ, để trở nên giống hình ảnh Đức Ki-tô Linh mục hơn. Xin Mẹ che chở chúng tôi như những người con dấu yêu của Mẹ, những con người giờ đây nhìn lên Mẹ như hiền mẫu của mình, và cũng xin Mẹ che chở cho những ai chưa biết đến Mẹ. Với một dấu chỉ đơn sơ, chúng tôi sẽ thấy tình yêu tuyệt vời của người mẹ : ân sủng sẽ đổ đầy trên chúng tôi, trên tất cả mọi người, qua sự đau đớn khôn cùng khi Mẹ theo bước chân Thập giá Chúa Giê-su.

Letter of Blessed Mario Borzaga to the “Friends of Laos,” Louang Prabang, 1 January 1960

Lá thư Cha Ma-ri-ô Gia gửi hội “Những người bạn của Lào”, ngày 01/01/1960

✦ TUẦN II — THỨ HAI

WEEK II — MONDAY

Blessed Catechist Paul Thoj Xyooj

Chân phước Phao-lô Đào Hùng, Giáo lý viên

(1941 – 01.05.1960)

One morning, I went hunting in the forest, armed with my crossbow. All of a sudden, I heard voices and very loud shouting. I hid in the brush. On the path, I noticed a group of armed men. They were leading two persons who had their hands tied behind their backs— I recognized the Father and the young lad Xyooj. They stopped; they took the shirts off the two prisoners and forced them to kneel. They hit them with rifle butts while shouting at them from above.

Một buổi sáng, tôi đi săn bắt trong rừng, mang theo cung tên. Nhưng bất ngờ, tôi nghe thấy âm thanh lạ và tiếng hét rất lớn. Tôi trốn vào bụi cây. Trên đường đi, tôi chú ý một nhóm người có vũ trang. Họ đang áp giải hai người bị trói tay ra phía sau lưng – tôi nhận ra là vị linh mục và bạn trẻ Hùng. Họ dừng lại ; họ lột trần hai người và bắt hai tù nhân quỳ xuống. Họ đánh hai người bằng báng súng, trong khi mắng chửi hai người ấy. Vị linh mục vẫn yên lặng.

The Father remained silent. Xyooj, who was talking to them and answering them, was beaten all the more, with rifle butts to the head, the ears, the whole body, so much so that blood was running down everywhere. A man cried out to him: “Get out of here quickly!”, but he answered: “No, I am not leaving; I am staying with the Father. If I leave, he is coming with me. If he doesn’t leave, I am staying with him!” The other cried out: “You are responsible for having wanted to bring this devil here and for having converted in one day more than 10 families to follow him.” Then I heard Xyooj praying in Hmong: “O God, protect us and protect our destiny; you see them and you see what they have done.”

Hùng, người đang nói và trả lởi câu hỏi của họ, bị đánh nhiều hơn, với báng súng đập lên đầu, tai, toàn cơ thể, nhiều đến nỗi máu chảy xuống ở mọi nơi. Một người đàn ông hét vào Hùng : « Hãy cút đi, nhanh ! », nhưng Hùng trả lời : « Không, em không bỏ đi ; em ở đây với vị linh mục này. Nếu em đi, ngài phải đi với em. Nếu ngài không được đi, em sẽ ở lại với ngài ! » Người khác thì hét to : « Mày phải chịu trách nhiệm vì đã muốn mang tên quỷ này đến đây và đã cải đạo trong cái ngày mà hơn 10 gia đình theo nó. » Sau đó tôi nghe Hùng cầu nguyện bằng tiếng Hmông : « Lạy Chúa, xin hãy bảo vệ chúng con và bảo vệ số phận của chúng con ; Chúa thấy họ và Chúa biết việc làm của họ. »

Eye-witness account of a young man about the death of Blessed Paul Thoj Xyooj

Lời chứng của một bạn trẻ về cái chết của Phao-lô Đào Hùng

✦ TUẦN II — THỨ BA

WEEK II — TUESDAY

Blessed Louis Leroy, o.m.i.

Chân phước Lu-y Leroy Vương

(8.10.1923 – 18.04.1961)

My impressions of Laos? I am delighted with my obedience, very happy to have arrived in this region and I have only one desire: to work here all my life, and, if God wants, to die here. It is a mission in the strictest sense of the word, a difficult mission, where the Father must live isolated, walking exhausted for days to visit the people, and when he is on the trail, subsisting on a frugal and poorly prepared diet. The people—all ethnic groups that are in the area—are friendly. Unfortunately, many, one could say the majority, seem scarcely anxious to convert...

Ấn tượng của tôi về nước Lào là gì ? Em rất phấn khởi với bài sai của em, rất hạnh phúc đến vùng đất này và em chỉ có một khao khát : làm việc nơi đây với cả cuộc đời em ; và nếu Thiên Chúa muốn, em sẽ chết ở nơi đây. Đây mới là sứ vụ khắc nghiệt nhất thế giới, một sứ vụ khó khăn, nơi mà các linh mục bị cô lập, phải đi vất vả mấy ngày để thăm mọi người, và khi đi giữa rừng như vậy thì chỉ có thể sống qua ngày với bữa ăn đơn sơ đã được chuẩn bị cách đạm bạc. Mọi người – những người dân tộc thiểu số nơi này – thật là thân thiện. Không may, nhiều người (có thể nói là đại đa số) dường như không quan tâm chút nào đến việc tìm hiểu và trở lại đạo…

What does the future have in store for us? Will the Viêt attack some day? We don’t know for sure; we carry on as if the peace will last…

Chúng em không biết tương lai ra sao. Chúng em sẽ bị kẻ thù tấn công hay không ? Chúng em chắc chắn không biết được ; chúng em cứ tiếp tục làm việc như thể hòa bình sẽ kéo dài mãi…

As for me, I am counting on you; pray a little for me so that I might achieve a good knowledge of the language—I am not even close yet. And then, how I need the grace to give myself totally for these people, to overcome the repugnance that the lack of cleanliness and hygiene cause in me! But for grace, we would not last very long.

Về phần em, em trông cậy nơi quý Chị ; hãy cầu nguyện cho em để em khá hơn về ngôn ngữ – mục tiêu ấy thực sự còn rất xa ! Và em cần ân sủng biết bao để hiến thân mình cho những con người nơi đây, để vượt qua cảm giác ghê sợ khi tiếp xúc với tình trạng không sạch sẽ, thiếu vệ sinh. Nếu không có ơn Chúa phù trợ, chúng em ắt không thể sống sót lâu thế được.

Letter of Blessed Louis Leroy to the Carmelites Sisters of Limoges, 29 January 1956 Lá thư Chân phước Lu-y Vương gửi các Nữ Tu Cát Minh tại Limoges, 29.01.1956

✦ TUẦN II — THỨ TƯ

WEEK II — WEDNESDAY

Blessed Louis Leroy, o.m.i.

Chân phước Lu-y Leroy Vương

(8.10.1923 – 18.04.1961)

Among the Christians, we have some who are living their Christianity deeply and who would be ready to shed their blood, if necessary, to profess their faith. A Christian, quite advanced in age, baptized three years ago, told the Father: when I am alone on the trail, I say my rosary to obtain for the Christians the grace to resist the communists if they should invade our country. Besides these beautiful examples, there are some less beautiful ones; the weakness of human nature is found everywhere; original sin has overtaken all of humanity; you notice that quickly, not matter where you find yourself.

Có một vài người trong số các Ki-tô hữu sống đời sống Đức Tin sâu sắc và sẵn sàng hy sinh chính mình, nếu cần thiết, để tuyên xưng Đức Tin. Một Ki-tô hữu, cũng khá lớn tuổi, được rửa tội 3 năm trước, nói với linh mục rằng : « Khi con đi trên đường, con đọc kinh Mân côi để cầu nguyện cho những người Ki-tô hữu được can đảm nếu đất nước bị quân địch chiếm đóng. » Bên cạnh những mẫu gương đẹp đẽ này, cũng có một vài người khác kém hơn ; sự yếu đuối của bản tính con người thì chúng ta thấy ở mọi nơi. Hậu quả của tội nguyên tổ ảnh hưởng đến tất cả mọi người ; nơi nào mình đi, mình cũng trông thấy nó rất nhanh.

Recently, communist propaganda was spreading the rumor that within a year, all the Fathers would have gone back to France, leaving the Christians to themselves; therefore, those who want to become Catholics could not do so reasonably. This propaganda succeeded in troubling some of the people: in that case, it’s better to wait before joining that religion. At the same time, we have the joy of being asked for in many villages. Let’s hope their request is sincere!

Gần đây, kẻ địch tuyên truyền khắp nơi một tin đồn rằng : « Trong vòng một năm tất cả các linh mục sẽ về Pháp sốt và bỏ rơi những Ki-tô hữu. Do vậy, ai có ý muốn trở thành Ki-tô hữu thì nên bỏ chủ tâm ấy đi ! » Tin đồn này đã thành công trong việc gây hoang mang cho một số người ; họ nghĩ bụng : « Nếu như vậy thì tốt hơn là mình chờ đợi trước khi gia nhập đạo. » Cùng lúc đó, chúng em có niềm vui vì được nhiều làng mời mình đến. Chúng ta hãy hy vọng vào sự chân thành trong lời mời của họ !

Letters of Blessed Louis Leroy to the Carmelites of Limoges, 2 March and 13 November 1956

Lá thư chân phước Lu-y Vương gửi các Nữ Tu Cát Minh, ngày 2/3 và ngày 13/11/1956

✦ TUẦN II — THỨ NĂM

WEEK II — THURSDAY

Blessed Louis Leroy, o.m.i.

Chân phước Lu-y Leroy Vương

(8.10.1923 – 18.04.1961)

In the last months, I had the opportunity to spend a night in the pagan villages to try to let them know about our religion, but at least apparently, what I told them did not seem to interest them much. It is the missionaries’ duty to preach; nevertheless, he learns quickly that only the all-powerful grace of God can convert a soul.

Trong những tháng gần đây, trong những buổi tối, em có dịp ở với những người ngoại giáo và thử nói cho họ biết về đạo ; nhưng xem ra, dường như họ rất ít hứng thú với những điều em nói. Đó là bổn phận rao giảng của nhà truyền giáo ; tuy nhiên, nhanh chóng chúng em học được là, chỉ có ân sủng tuyệt đối của Thiên Chúa mới có thể hoán cải một tâm hồn.

For the past two months, I have traveled a lot; I am alone in a sector that has six villages, each with its chapel where worship is taking place. For some villages, just to get there, one has to walk for five hours, carrying a backpack on paths that go up and come down very abruptly.

Trong hai tháng qua, em di chuyển rất nhiều ; em ở một mình trong khu vực gồm 6 ngôi làng có nhà nguyện riêng để thờ phượng ở đó. Với một vài ngôi làng, để đến đó, em phải đi bộ 5 tiếng đồng hồ, mang theo một cái ba-lô trên lưng, và đi trên các đường mòn lúc lên lúc xuống rất dốc.

Furthermore, we are taking care of two tasks: besides our apostolic work, we must care for the sick. Once Mass is over, I have to care for all sorts of maladies for two hours. How happy we will be once there are doctors in the region! But I think that day is still far off. On certain days, I have more to do than I can, but I am always glad to work for the Good God.

Hơn nữa, chúng em có hai nhiệm vụ : bên cạnh công việc tông đồ, chúng em cũng phải chăm sóc cho người bệnh. Một khi thánh lễ kết thúc thì em phải chăm sóc cho tất cả những loại bệnh tật trong khoảng 2 tiếng đồng hồ. Hạnh phúc biết bao nếu có vị bác sĩ nào đó đến đây ! Nhưng em nghĩ rằng, ngày đó vẫn còn xa. Mấy ngày này, em có nhiều việc để làm hơn khả năng của em, nhưng em luôn hạnh phúc để làm việc cho Thiên Chúa tốt lành của em.

Letter of Blessed Louis Leroy to the Carmelite Sisters of Limoges, 14 February 1959. Lá thư Chân phước Lu-y Vương gửi các Nữ Tu Cát Minh tại Limoges, ngày 14/2/1959

✦ TUẦN II — THỨ SÁU

WEEK II — FRIDAY

Blessed Louis Leroy and Michel Coquelet, o.m.i.

Hai Chân phước Hiến Sĩ

Lu-y Leroy Vương và Mi-ca-e Coquelet Liệu

At Ban Pha, where Father Leroy was, there is clearly religious persecution. The people are terrorized; they have to hide in order to pray. The church and the Fathers’ house have been systematically pillaged…. Father Leroy had been searched, stripped completely naked in front of everyone. He had a respite of a quarter-hour which he spent kneeling before the Blessed Sacrament; then he followed the soldiers who pretended that their commander was calling for him: he was in his cassock, his cross in his cincture, his breviary under his arm, barefooted and bareheaded. They took him into the woods. The people heard gunfire, and now there is a fresh grave…

Ở Ban Pha, nơi mà cha Lu-y Vương ở, có một cuộc bách đạo rõ ràng. Mọi người bị khủng bố ; họ chỉ có thể cầu nguyện một cách bí mật. Nhà thờ và nhà các linh mục bị cướp phá một cách có hệ thống… Cha Vương đã bị truy bắt, bị lột trần hoàn toàn trước mắt mọi người. Trước đó, ngài đã dành 15 phút quỳ gối trước Thánh Thể Chúa ; rồi ngài theo những tên lính, những kẻ làm như tên chỉ huy đang đòi gọi ngài : ngài vẫn mặc chiếc áo dòng, thánh giá vẫn dắt bên đai lưng, vẫn cầm sách kinh nhật tụng, chân không và đầu để trần. Họ đưa ngài vào rừng. Người ta nghe thấy tiếng súng, và bây giờ có một nấm mồ sống…

Fathers Leroy and Coquelet were probably the best religious of the community: humble, zealous, pious, hard-working in studying the language—these greatly compensated for the intellectual slowness of the one (a very late vocation—a Norman peasant), and the shyness of the other.

Cha Vương và Cha Liệu có lẽ là những người sống cộng đoàn tốt nhất : khiêm tốn, nhiệt thành, sốt mến, và chăm chỉ trong việc học ngoại ngữ. Những điều này là sự bù trừ tuyệt vời khi một người có vẻ hơi chậm hiểu – bởi lẽ cha ấy theo ơn gọi muộn và là một người nông dân nghèo vùng Normandy ; và cha kia là người ngại ngùng khi gặp người khác.

On the other hand, both were capable of spending entire hours in the church… Their people have come several times already, in spite of the danger, to get news of them. But we cannot give them any.

Mặt khác, cả hai cha đều ham thích việc dành hàng tiếng đồng hồ trong nhà nguyện… Giáo dân của các ngài đã nhiều lần đến, cho dù nguy hiểm, để lấy tin tức về các ngài. Nhưng chúng con không thể cho họ bất cứ tin tức gì.

Letters of Henri Delcros OMI to his family concerning Blessed Louis Leroy, 17 May and 2 June 1961

Lá thư cha Henri Delcros gửi gia đình, ngày 17/5 và ngày 2/6/1961

✦ TUẦN II — THỨ BẢY

WEEK II — SATURDAY

Blessed Michel Coquelet, o.m.i.

Chân phước Mi-ca-e Coquelet Liệu

(18.08.1931 – 20.04.1961)

I am very happy at my first Christmas in the brush. I went to say Midnight Mass in one of our “chapels”, an hour and a half hike from here, but what a hike! First you have to go down a steep slope for three quarters of an hour, and then cross a large river on a sort of a “monkey bridge,” then go for three quarters of an hour up an equally steep slope. Walking that way under a beautiful blue sky and a brilliant sun, through a forest resplendent in leaves and even flowers, I could barely realize that it was the 24th of December! In the village, I heard confessions (in Laotian, a language which the adults know well enough, even though it’s not theirs). After evening prayers in common, some kids kept me company until Midnight Mass.

Con thật hạnh phúc khi đón Giáng Sinh lần đầu tiên trong khu rừng này. Con đã đi dâng Thánh lễ Nửa đêm ở một cái “nhà nguyện” của chúng con, đi bộ mất một tiếng rưỡi, mà một chuyến đi dạo làm sao ! Đầu tiên, bạn phải đi xuống một dốc đứng trong 45 phút, sau đó băng qua một con sông lớn trên một chiếc “cầu khỉ”, và sau đó lại trèo lên một con dốc đứng như lần trước. Đi trên đường mòn này dưới bầu trời trong xanh tuyệt đẹp và mặt trời sáng tươi, băng qua một khu rừng rực rỡ với lá cây và hoa, con thật khó nhận ra rằng hôm nay là ngày 24/12 ! Trong làng, con nghe xưng tội (bằng tiếng Lào, một thứ tiếng người lớn cũng hiểu được, dù không phải là ngôn ngữ của họ). Sau giờ đọc kinh chung vào buổi tối, một vài đứa trẻ ở cùng con cho đến Thánh lễ Nửa đêm.

At midnight, almost the whole village was there, squeezed into the little church of mud and bamboo. Many came back for the Mass at Dawn. After that Mass, I had to take care of the sick; there are always a lot of them, from minor injuries to high fevers, and it’s sometimes disconcerting with the few drugs and the little bit of medical knowledge that I possess.

Vào nửa đêm, hầu như toàn bộ người dân trong làng tập trung trong nhà nguyện nhỏ bé, chỉ được làm từ tre và bùn này. Nhiều người trở lại Thánh lễ vào bình minh. Sau Thánh lễ, con phải chăm sóc người bệnh : luôn có nhiều người bệnh, từ những bệnh nhẹ cho đến những bệnh sốt nặng nề, và thỉnh thoảng con cũng bị bối rối với một vài loại thuốc và vì kiến thức y khoa ít ỏi của con.

Letter of Blessed Michel Coquelet to his family, 28 December 1957 Lá thư Chân phước Mi-ca-e Liệu gửi gia đình, ngày 28 tháng 12 năm 1957