Những Chiếc Khăn Quàng Trắng, một thế kỷ phục vụ những người dễ tổn thương nhất tại Lourdes
Những tình nguyện viên khăn quàng Trắng và Hướng đạo tại Trung tâm hành hương Lộ Đức.
Từ năm 1926, những Chiếc Khăn Quàng Trắng đã đồng hành cùng các khách hành hương tại Lourdes. Ra đời trong phong trào hướng đạo Công giáo, cộng đồng này hôm nay kỷ niệm 100 năm dấn thân phục vụ người bệnh. Nhân dịp bách chu niên này, được tổ chức từ ngày 1 đến 3 tháng 5, nhiều tình nguyện viên trẻ đã chia sẻ với Aleteia về một cam kết vẫn còn sống động, được xây dựng trên tinh thần phục vụ, gặp gỡ và truyền thừa.
Trong suốt một thế kỷ, tại trung tâm các cuộc hành hương ở thánh địa Lourdes, có một sự hiện diện thầm lặng nhưng thiết yếu đồng hành cùng người bệnh và khách hành hương: đó là những Chiếc Khăn Quàng Trắng. Được thành lập năm 1926 bởi Hướng Đạo Pháp, hiệp hội này ra đời từ ý chí của những người trẻ trưởng thành muốn hiện thực hóa cam kết hướng đạo của mình. Năm 2026, hiệp hội kỷ niệm bách chu niên — một cột mốc biểu trưng cho sức mạnh của sự dấn thân và lòng trung thành của các tình nguyện viên.
Sau 100 năm tồn tại, tham vọng của những Chiếc Khăn Quàng Trắng vẫn không thay đổi: dành năng lượng, đức tin và tinh thần phục vụ của mình cho các khách hành hương, đặc biệt là những người dễ tổn thương nhất. Một cuối tuần lễ kỷ niệm sẽ khai mạc tại Lourdes từ ngày 1 đến 3 tháng 5. Nhân dịp này, chủ tịch hiệp hội cùng nhiều thành viên đã chia sẻ với Aleteia về cam kết của họ bên cạnh người bệnh và ý nghĩa sâu xa của sứ mạng họ đang thực hiện.
Một sứ mạng ở trái tim các cuộc hành hương
Mỗi năm, hơn một trăm tình nguyện viên đến từ nhiều phong trào hướng đạo khác nhau cùng tham gia với những Chiếc Khăn Quàng Trắng. Tất cả đều được thôi thúc bởi một ý chí chung: phục vụ. Thérèse, 29 tuổi, nhà giáo dục tại một trường trung học ở Le Havre, là một trong những tình nguyện viên đặt mình vào phục vụ người khác và chia sẻ điều mang lại ý nghĩa cho sự dấn thân của cô. "Tôi là hướng đạo sinh từ khi còn nhớ được. Lần đầu tiên tôi đến Lourdes với những Chiếc Khăn Quàng Trắng là năm 2012, và tôi nhận khăn quàng năm 2015", Thérèse kể. "Cả gia đình tôi đều tham gia những Chiếc Khăn Quàng Trắng. Hồi nhỏ, tôi nhìn anh chị đi Lourdes và cũng mơ được đến đó. Khi được gia nhập, tôi thích được phục vụ người khác lắm. Điều đó thật bổ dưỡng và mời gọi đến một sự giản dị cần thiết trong cuộc sống", cô tiếp tục.
Thérèse Martin cùng một khách hành hương trong ca trực tại Lourdes.
Alexia, 33 tuổi, nhà vật lý trị liệu và chủ tịch hiệp hội những Chiếc Khăn Quàng Trắng hơn 3 năm nay, chia sẻ ý nghĩa sâu xa của sự dấn thân phục vụ những người dễ tổn thương nhất. "Là một Chiếc Khăn Quàng Trắng là đến Lourdes để gặp gỡ — một nơi mà người bệnh hay người dễ tổn thương không chỉ được chào đón, mà sự hiện diện của họ còn được đón nhận trọn vẹn, và họ được đối xử với tư cách con người trước khi được nhìn qua lăng kính bệnh tật của mình." Cô thêm: "Là một Chiếc Khăn Quàng Trắng còn là trao cho người trẻ cơ hội khám phá sự phục vụ qua chính trải nghiệm sống, và cho thấy rằng dù đảm nhận bất kỳ nhiệm vụ nào, luôn có ai đó để gặp gỡ, để đồng hành, để tiếp cận."
Sự dấn thân của những Chiếc Khăn Quàng Trắng được thể hiện qua những hành động cụ thể và thiết yếu trong đời sống thánh địa: từ hỗ trợ di chuyển cho người dễ tổn thương — đặc biệt qua việc khiêng cáng — đến tiếp đón khách hành hương, hỗ trợ hậu cần, và mang lại sự hiện diện nhân văn, huynh đệ trong từng khoảnh khắc. Gắn kết với các cuộc hành hương giáo phận, họ bổ sung cho các đội đã có mặt sẵn để tạo thuận lợi cho việc tổ chức. Bằng cách tiếp nối chăm sóc người bệnh từng thời điểm, họ giúp các tình nguyện viên giáo phận có thể nghỉ ngơi, đồng thời tạo cơ hội cho người trẻ gặp gỡ khách hành hương, khám phá sự phục vụ cụ thể và thực sự có ích. Vượt lên trên những cử chỉ ấy, là một thái độ sống thực sự: sẵn sàng, chú ý đến người khác và tinh thần tập thể sâu sắc. Một thế kỷ sau khi cộng đồng được thành lập, những Chiếc Khăn Quàng Trắng vẫn là một tác nhân được công nhận và trung thành trong đời sống thánh địa.
Một hành trình cá nhân và tâm linh
Cộng đồng những Chiếc Khăn Quàng Trắng tập hợp các nữ hướng đạo và nam hướng đạo đến từ tất cả các phong trào hướng đạo Công giáo Pháp. Các trưởng và các thành viên lớn tuổi từ nhiều cấp khác nhau đều có thể hội tụ và dấn thân phục vụ khách hành hương tại Lourdes. Mở rộng chủ yếu cho hướng đạo sinh từ 18 đến 25 tuổi, phong trào vẫn cho phép những ai muốn tiếp tục dấn thân sau giai đoạn này bằng cách đảm nhận trách nhiệm trong hiệp hội.
Constance, 26 tuổi, thư ký tổng hợp của những Chiếc Khăn Quàng Trắng kiêm phụ trách truyền thông, kể về hành trình của mình. "Năm 18 tuổi, sau một trại mà tôi không thực sự thấy mình thuộc về, tôi đã trải qua điều gì đó mạnh mẽ và hiểu rằng mình phải gia nhập những Chiếc Khăn Quàng Trắng. Trong một tuần, tôi đã trò chuyện với những người tôi chưa từng biết theo cách chưa bao giờ xảy ra trước đây, và điều đó đã khắc ghi sâu trong tôi", người phụ nữ trẻ tâm sự. Một trải nghiệm nền tảng đã dẫn cô dấn thân sâu hơn. "Tôi muốn, đến lượt mình, tạo điều kiện để những người trẻ khác được sống điều tôi đã sống, và được diễm phúc xúc động như tôi đã được xúc động."
Lễ cam kết của những Chiếc Khăn Quàng Trắng.
Đã mười năm kể từ khi Alexia gia nhập những Chiếc Khăn Quàng Trắng. "Tôi thấy thật kỳ diệu và xúc động khi khám phá ra bao nhiêu điểm chung với những hướng đạo sinh mà tôi chưa bao giờ gặp trong đời. Mối liên kết huynh đệ ấy, giữa những người trẻ mà điểm chung duy nhất là đã đến Lourdes để phục vụ người bệnh, đã chạm đến tôi sâu sắc. Trải nghiệm đó đánh dấu tôi đến mức mỗi hè tôi đều trở lại trong suốt mười năm qua. Và năm nào tôi cũng tự nhủ đây là lần cuối… nhưng rồi tôi lại trở về. Vì trên tất cả, có khao khát truyền thừa, để những người tiếp bước có thể lần lượt tiếp nối", chủ tịch hiệp hội tâm sự.
Mỗi năm, những ai muốn có thể "khoác" chiếc khăn quàng trắng lên đồng phục và tham gia một ca trực. "Đó là cách sống sự dấn thân hướng đạo theo một cách khác", Alexia nhấn mạnh. Vừa mang tính trung lập vừa mang tính Thánh Mẫu, chiếc khăn quàng này mang một biểu tượng mạnh mẽ: nó được cắt từ những tấm vải trải dùng để đồng hành và che phủ người bệnh trong các lần di chuyển, trở thành dấu hiệu hữu hình của sự gần gũi và cam kết phục vụ. "Chúng tôi chọn trở nên gần gũi với người bệnh — người đôi khi khó chịu, khó tiếp cận, và cũng có thể phản chiếu lại cho chúng tôi một sự mong manh làm ta bối rối hay sợ hãi. Và như một liều thuốc giải độc cho điều đó, chúng tôi đeo những tấm vải của họ quanh cổ", chủ tịch cộng đồng giải thích.
Tuy nhiên, bước đi này hoàn toàn không bắt buộc — một số hướng đạo sinh đơn giản chọn đến tham dự một ca trực ngắn hạn, để khám phá hoặc tham gia mà không cam kết lâu dài. Đó là trường hợp của Zélie, 24 tuổi, nhà trị liệu xương khớp ở Paris. "Tôi là hướng đạo sinh đã mười hai năm. Tôi tham gia một ca trực với những Chiếc Khăn Quàng Trắng năm 2022 và thực sự cảm thấy mình có ích khi có thể giúp đỡ những khách hành hương không phải lúc nào cũng còn khả năng tự làm, nhưng trên hết là khi cố gắng đặt mình vào vị trí của họ, hiểu và sống theo những khó khăn của họ", người phụ nữ trẻ giải thích.
Zélie (áo cam) cùng ca trực Grenoble tháng 7 năm 2022.
Với những ai muốn dấn thân trong những Chiếc Khăn Quàng Trắng, hành trình diễn ra qua hai giai đoạn. Giai đoạn đầu là lễ nhận khăn quàng, đánh dấu sự gia nhập cộng đồng — đòi hỏi phải đủ 18 tuổi, đã tuyên thệ hướng đạo, có người bảo lãnh và đã hoàn thành ít nhất một ca trực đầy đủ. Giai đoạn thứ hai là cam kết Chiếc Khăn Quàng Trắng, đào sâu lời hứa hướng đạo bằng cách neo đậu nó vào việc phục vụ người bệnh hàng ngày. Để minh chứng cho cam kết này, một số người đeo khăn quàng khắc chữ "NLD" (Notre-Dame de Lourdes = Đức bà Lộ Đức). Cam kết được diễn đạt như sau:
"[…] Hôm nay tôi cam kết phục vụ những người anh chị em bệnh tật của tôi tại Lourdes. Tôi cũng cam kết mang lại tình bạn và sự an ủi cho một người anh chị em bệnh tật suốt cả năm. Tôi đặt cam kết của mình dưới sự bảo trợ nhân từ của Đức Trinh Nữ Maria."
Đây không phải là một cam kết thêm vào, mà là một lời mời đi xa hơn — sống trọn vẹn tinh thần hướng đạo qua việc phục vụ người đau khổ, tại Lourdes và vượt ra ngoài đó. Thérèse đã chọn đáp lại lời mời này. "Tôi quyết định nhận khăn quàng và cam kết để tự hứa với bản thân mình: tiếp tục giúp đỡ người khác, kể cả bên ngoài Lourdes. Điều đó không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng đó là cách mang lại sức sống cho bản thân", cô khẳng định. Trong cùng chiều hướng đó, Alexia thêm vào: "Tại Lourdes, người ta nói rằng chúng tôi mang đến cho người bệnh cầu nguyện, phục vụ và niềm vui. Nhưng nhiều Chiếc Khăn Quàng Trắng đặt niềm vui lên hàng đầu. Bởi vì đó đã là điều phi thường khi bước vào phòng của một người bệnh hay mệt mỏi với một tâm trạng thực sự vui tươi, và chia sẻ niềm vui được ở bên nhau — một niềm vui không phụ thuộc vào sức khỏe."
Một trăm năm phục vụ người khác, và ngày mai vẫn tiếp tục
"100 năm phục vụ người bệnh — thật phi thường!", Alexia tuyên bố. Lễ kỷ niệm bách chu niên của những Chiếc Khăn Quàng Trắng, từ ngày 1 đến 3 tháng 5, là dịp tôn vinh một thế kỷ dấn thân tình nguyện. Cuối tuần kỷ niệm sẽ mở đầu bằng thánh lễ khai mạc, tiếp theo là thời gian chia sẻ chứng từ và gặp gỡ. Các tham dự viên sẽ hội tụ trong một bữa tiệc lớn, tiếp nối bằng cuộc rước Thánh Mẫu — khoảnh khắc cầu nguyện và suy tư sâu lắng. Cộng đồng cũng sẽ sống lễ dâng hiến cho Đức Bà Lourdes, in dấu bách chu niên này bằng một chiều kích tâm linh đặc biệt. Cuối cùng, những khoảnh khắc huynh đệ hơn như bữa dã ngoại thân mật sẽ điểm xuyết những ngày này, hòa quyện lễ mừng, chia sẻ và giản dị.
Một trăm năm sau khi được thành lập, những Chiếc Khăn Quàng Trắng vẫn luôn hiện thân cho tinh thần phục vụ và hy vọng gắn liền với sứ điệp Lourdes — một lòng trung thành được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, dựa trên một xác tín đơn giản: phục vụ ở nơi nhu cầu lớn nhất. "Chúng tôi sống một cuộc hành hương tạ ơn vì tất cả những gì chúng tôi đã nhận được và chia sẻ với những thế hệ đi trước, với các khách hành hương bệnh tật, các nhân viên bệnh viện và thánh địa. Đây là cơ hội để nhận ra bao nhiêu người tụ họp xung quanh cùng một xung động — sâu sắc tốt lành, quảng đại và đầy ắp niềm vui", chủ tịch hiệp hội khẳng định.
Quan tâm để hiệp hội luôn tiếp cận được với người trẻ, hiệp hội chỉ yêu cầu đóng góp khoảng mười euro mỗi ngày mỗi tình nguyện viên, bao gồm chỗ ở và bữa ăn, để đặc biệt cho phép sinh viên dấn thân mà không bị ràng buộc tài chính. Ý chí này được kiểm chứng qua các chứng từ, như của Zélie. "Điểm cộng của những Chiếc Khăn Quàng Trắng là chúng tôi cũng được đón tiếp rất tốt", cô tâm sự. "Người ta có thể đơn giản dành mình để phục vụ, đồng thời thuộc về một cộng đồng nhỏ thực sự — gần như một gia đình tại chỗ — với những thời gian cầu nguyện và sinh hoạt vui tươi." Một trải nghiệm như vậy trở thành "một khoảnh khắc hiệp thông và liên hướng đạo trước hết".
Zélie, người khiêng cáng (áo cam), tại Thánh Địa Đức Mẹ Lourdes.
Qua những năm tháng, sự dấn thân của những Chiếc Khăn Quàng Trắng tiếp tục biến đổi những ai đầu tư vào đó, vun trồng một sự quan tâm chân thành đến những người dễ tổn thương nhất. Điều thoạt đầu có vẻ đòi hỏi dần trở nên quen thuộc, được nâng đỡ bởi trải nghiệm cụ thể của sự phục vụ và gặp gỡ. "Điều hoàn toàn không tự nhiên này — phục vụ những người dễ tổn thương nhất — trở thành điều hiển nhiên", Alexia khẳng định.
Laura Marchais — Aleiteia ngày 30/04/26
