Thứ Năm, 23 Tháng Năm, 2024

Pourquoi les évangiles ont-ils été rédigés en grec ? Tại sao các sách Phúc Âm được viết bằng tiếng Hy Lạp?

Pourquoi les évangiles ont-ils été rédigés en grec ?

Pourquoi les évangiles ont-ils été rédigés en grec ? Tại sao các sách Phúc Âm được viết bằng tiếng Hy Lạp? - 1

Philippe Lissac / Godong

Morgane Afif - publié le 12/05/24

Si Jésus et ses disciples parlaient araméen dans une Galilée sous occupation romaine, pourquoi les évangiles ont-ils été rédigés en grec ?

Araméen, hébreu et grec : à l’époque où Jésus foula la terre de son pied, on parlait trois langues en Palestine. Si, à l’intérieur des terres, les Galiléens parlaient araméen, les Juifs de la diaspora, comme les habitants des grandes villes et de la côte, eux, parlaient grec, langue utilisée par l’administration romaine qui occupe le pays. En Judée, au sud de la Samarie, on parle hébreu, là où, en Galilée, la langue est réservée aux rituels funéraires et aux prières. Jésus, lui, parlait araméen : certaines expressions sont demeurées telles quelles dans les évangiles : “Talitha koum” (Mc 5, 41) ; “Effata !” (Mc 7, 34) ; ou encore, avant d’expirer sur la croix : “Éloï, Éloï, lema sabactani ?” (Mc 15, 34). Pourquoi, au cœur de ce creuset polyphonique de cultures et d’influences, les évangiles ont-ils été rédigés en grec ?

Une langue répandue dans le bassin méditérannéen

Il est vraisemblable que Philippe (de Φίλιππος philippos, qui aime les chevaux) et André (de ἀνδρός andros, homme), qui portaient des noms grecs, devaient parler la langue pour servir d’intermédiaires avec les Grecs. C’est ce que décrit saint Jean en son évangile : “Il y avait quelques Grecs parmi ceux qui étaient montés à Jérusalem pour adorer Dieu pendant la fête de la Pâque. Ils abordèrent Philippe, qui était de Bethsaïde en Galilée, et lui firent cette demande : ‘Nous voudrions voir Jésus.’ Philippe va le dire à André, et tous deux vont le dire à Jésus.” (Jn 12, 20-22). Rien ne prouve cependant dans la Bible, que Jésus parlât grec lors de son séjour parmi les hommes. 

Pourquoi les évangiles ont-ils été rédigés en grec ? Tại sao các sách Phúc Âm được viết bằng tiếng Hy Lạp? - 2

Philippe Lissac / Godong

Les évangiles n’ont pas été rédigés en Palestine et n’ont été écrits ni là où est mort Jésus, ni au temps où il vécut. Si l’Évangile de saint Matthieu aurait été écrit à Antioche, en Syrie; l’Évangile de saint Marc, achevé à Rome; celui de saint Luc en Grèce et celui de saint Jean à Éphèse, ils furent écrits et agencés d’après les témoignages venus de Galilée et rapportés de vive voix. L’araméen, alors, aurait été un frein dans l’annonce de la Bonne Nouvelle, puisque la langue grecque était aussi la plus répandue sur le pourtour du bassin méditerranéen. “Dans le Christ Jésus, vous qui autrefois étiez loin, vous êtes devenus proches par le sang du Christ, annonce ainsi saint Paul. C’est lui, le Christ, qui est notre paix : des deux, le Juif et le païen, il a fait une seule réalité ; par sa chair crucifiée, il a détruit ce qui les séparait, le mur de la haine” (Ep 2, 13-14). La langue grecque, ainsi, dresse un pont entre l’héritage juif – l’ancienne alliance – et l’annonce universelle de la Résurrection du Christ qui scelle la nouvelle alliance entre Dieu et les hommes.

Une annonce faite aux Juifs et aux Païens

Une incertitude enveloppe cependant l’évangile de saint Matthieu : selon Papias, évêque de Hierapolis en Phrygie (IIe siècle), celui-ci aurait été écrit en araméen avant d’être traduit en grec. Si le texte original de Papias ne nous est pas parvenu, Eusèbe de Césarée (vers 265-339), évêque et historien, le cite dans son Histoire ecclésiastique : Papias “dit d’autre part ceci de Matthieu : ‘Matthieu réunit les sentences (de Jésus) en langue hébraïque et chacun les traduisit comme il put’.” (Hist. Ecc. III, 39, 15-16). En l’absence des originaux de Papias, la source, elle, demeure incertaine. Le christianisme porte donc, dans la genèse même de ses textes saints, cette particularité de s’inscrire dans la filiation d’une langue qui n’est pas celle du Christ. L’usage du grec, préféré à l’araméen et à l’hébreu, révèle aussi l’annonce de la Résurrection de ce Dieu qui a payé de sa vie le salut du monde entier.

Tại sao các sách Phúc Âm được viết bằng tiếng Hy Lạp?

Nếu Chúa Giêsu và các môn đệ của Ngài nói tiếng Aram tại vùng Galilê dưới sự chiếm đóng của Đế quốc La Mã, vậy tại sao các sách Phúc Âm lại được viết bằng tiếng Hy Lạp?

Aram, tiếng Do Thái và tiếng Hy Lạp: vào thời Chúa Giêsu, người ta nói ba ngôn ngữ ở Palestine. Trong khi người Galilê nói tiếng Aram ở vùng nông thôn, thì người Do Thái sống ở các cộng đồng ngoài lãnh thổ, như cư dân ở các thành phố lớn và vùng ven biển, nói tiếng Hy Lạp - ngôn ngữ được sử dụng bởi chính quyền La Mã đang chiếm đóng đất nước. Ở Giuđêa, phía nam Samaria, người ta nói tiếng Do Thái, nơi mà ở Galilê, ngôn ngữ này chỉ dành cho nghi lễ tang lễ và cầu nguyện. Chúa Giêsu nói tiếng Aram: một số từ ngữ vẫn được giữ nguyên trong các sách Phúc Âm: "Talitha koum" (Mc 5:41); "Effata!" (Mc 7:34); hoặc trước khi tắt thở trên thập giá: "Lạy Đức Chúa Trời, lạy Đức Chúa Trời tôi, sao Ngài lìa bỏ tôi?" (Mc 15:34). Vậy tại sao, ngay tại trung tâm của vùng đất đa ngôn ngữ và đa văn hóa này, các sách Phúc Âm lại được viết bằng tiếng Hy Lạp?

Một ngôn ngữ phổ biến trong vùng Địa Trung Hải

Rất có thể Philípphê (từ Φίλιππος philippos, nghĩa là người yêu ngựa) và Anrê (từ ἀνδρός andros, nghĩa là người đàn ông) mang tên gốc Hy Lạp, nói tiếng Hy Lạp để làm trung gian với người Hy Lạp. Điều này được mô tả trong Phúc Âm Thánh Gioan: "Có mấy người Hy Lạp thuộc về những người lên dự lễ Vượt Qua, bèn đến gần Philípphê, quê ở Bết-sai-đa, xứ Ga-li-lê, và nói rằng: Thưa ông, chúng tôi muốn gặp đức Chúa Jêsus. Philípphê đi nói cùng Ân-rê, rồi Ân-rê và Phi-líp đến thưa cùng đức Chúa Giêsu." (Ga 12:20-22). Tuy nhiên, không có bằng chứng nào trong Kinh Thánh cho thấy Chúa Giêsu nói tiếng Hy Lạp trong thời gian Ngài ở giữa loài người.

Các sách Phúc Âm không được viết tại Palestine và không được viết tại nơi Chúa Giêsu qua đời hay cùng thời với cuộc đời Ngài. Nếu Phúc Âm Matthêu được viết tại Antio_khia, Syria; Phúc Âm Máccô hoàn thành tại Rôma; Phúc Âm Luca ở Hy Lạp và Phúc Âm Gioan tại Êphêsô, thì chúng được viết và sắp xếp dựa trên những lời kể miệng từ Galilê.
Tiếng Aram lúc đó sẽ là một rào cản trong việc loan báo Tin Mừng, bởi vì tiếng Hy Lạp là ngôn ngữ phổ biến nhất trong vùng Địa Trung Hải. "Trong Đức Giêsu Kitô, các ngươi ngày trước vốn ở xa, nay nhờ huyết Đấng Kitoç đã trở nên gần rồi. Chính Ngài là nguồn bình an của chúng ta, Ngài làm cho hai phần tử trở nên một; Ngài đã phá đổ bức tường ngăn cách, tức là sự thù nghịch" (Êphêsô 2:13-14). Như vậy, tiếng Hy Lạp xây dựng một cây cầu nối giữa di sản Do Thái - Giao Ước Cũ - và sự loan báo phổ quát về sự Phục sinh của Đấng Kitoç, niêm phong Giao Ước Mới giữa Thiên Chúa và nhân loại.

Một sứ điệp dành cho người Do Thái và người ngoại giáo

Tuy nhiên, vẫn có sự không chắc chắn về nguồn gốc Phúc Âm Matthêu: theo Papias, giám mục Hierapolis ở Phrygia (thế kỷ 2), đã được viết bằng tiếng Aram trước khi được dịch sang tiếng Hy Lạp. Mặc dù văn bản gốc của Papias không còn, nhưng Eusebius Caesarea (khoảng 265-339), một nhà sử học và giám mục, đã trích dẫn nó trong Lịch sử Giáo hội: Papias "cũng đề cập điều này về Matthêu: 'Matthêu đã thu thập các lời răn (của Chúa Giêsu) bằng tiếng Do Thái và mỗi người đã dịch chúng theo khả năng của mình'." (Lịch sử Giáo hội III, 39, 15-16). Do không có bản gốc của Papias, nguồn này vẫn chưa chắc chắn.
Do đó, ngay từ nguồn gốc các văn kiện thánh, Kitô giáo mang đặc điểm được viết bằng một ngôn ngữ khác với ngôn ngữ Chúa Kitô. Việc sử dụng tiếng Hy Lạp thay vì Aram và tiếng Do Thái cũng cho thấy sự loan báo về sự Phục Sinh của Đấng đã hiến mạng sống để cứu chuộc toàn thể nhân loại.

 

Bài viết khác

Bốn chất thay thế đường lành mạnh

Bốn chất thay thế đường lành mạnh

22/01/2024

Một số chất làm ngọt tự nhiên và ít gây hại cho cơ thể như đường cỏ ngọt, đường la hán, mật ong và đường nâu. Trong một bài báo tổng quan bao gồm 46 nghiên cứu về đường không ly tâm, tác dụng được báo cáo nhiều nhất là [tăng khả năng] miễn dịch (26%)...

Cá mắm xứ Huế

Cá mắm xứ Huế

09/02/2024

Viết về Cá và Mắm xứ Huế, tôi dựa vào ít ỏi vài tài liệu trong tay tuy không đầy đủ nhưng tôi hy vọng nêu lên phần nào một trong những nét đặc trưng ẩm thực của người dân Huế.

Art