Chúa Nhật V Mùa Chay Năm A
Bài Ðọc I: Trích sách Tiên tri Êdêkiel (Ed 37, 12-14)
“Ta sẽ cho các ngươi thần trí của Ta, và các ngươi sẽ được sống”.
Ðây Chúa là Thiên Chúa phán: “Hỡi dân Ta, này Ta sẽ mở cửa mồ các ngươi, Ta sẽ kéo các ngươi ra khỏi mồ và dẫn dắt các ngươi vào đất Israel. Hỡi dân Ta, các ngươi sẽ biết Ta là Chúa, lúc Ta mở cửa mồ các ngươi, và kéo các ngươi ra khỏi mồ, Ta sẽ cho các ngươi thần trí của Ta, và các ngươi sẽ được sống, Ta sẽ cho các ngươi an cư trên đất các ngươi, và các ngươi biết rằng: Ta là Chúa, chính Ta đã phán và đã thi hành”.
Bài Ðọc II: Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma (Rm 8, 8-11)
“Thánh Thần của Ðấng làm cho Ðức Giêsu Kitô từ cõi chết sống lại ở trong anh em”.
Anh em thân mến, những kẻ sống theo xác thịt, thì không thể đẹp lòng Chúa. Còn anh em, anh em không sống theo xác thịt, nhưng sống theo tinh thần, nếu thật sự Thánh Thần Chúa ở trong anh em. Nếu ai không có Thánh Thần của Ðức Kitô, thì kẻ ấy không thuộc về Người. Nhưng nếu Ðức Kitô ở trong anh em, cho dù thân xác đã chết vì tội, nhưng tinh thần vẫn sống vì đức công chính. Và nếu Thánh Thần của Ðấng đã làm cho Ðức Giêsu Kitô từ cõi chết sống lại ở trong anh em, thì Ðấng đã làm cho Ðức Giêsu Kitô từ cõi chết sống lại cũng cho xác phàm hay chết của anh em được sống, nhờ Thánh Thần Người ngự trong anh em.
PHÚC ÂM: Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan (Ga 11, 1-45)
“Ta là sự sống lại và là sự sống”.
Khi ấy, có một người đau liệt tên là Ladarô, ở Bêtania, làng quê của Maria và Martha. (Maria này chính là người đã xức dầu thơm cho Chúa, và lấy tóc lau chân Người. Em trai bà là Ladarô lâm bệnh). Vậy hai chị sai người đến thưa Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, người Thầy yêu đau liệt”. Nghe tin ấy, Chúa Giêsu liền bảo: “Bệnh này không đến nỗi chết, nhưng để làm sáng danh Thiên Chúa và do đó Con Thiên Chúa sẽ được vinh hiển”.
Chúa Giêsu thương Martha và em là Maria và Ladarô. Khi hay tin ông này đau liệt, Người còn lưu lại đó hai ngày. Rồi Người bảo môn đệ: “Chúng ta hãy trở lại xứ Giuđêa”. Môn đệ thưa: “Thưa Thầy, mới đây người Do-thái tìm ném đá Thầy, mà Thầy lại trở về đó ư?” Chúa Giêsu đáp: “Một ngày lại chẳng có mười hai giờ sao? Nếu ai đi ban ngày thì không vấp ngã, vì người ta thấy ánh sáng mặt trời; nhưng kẻ đi ban đêm sẽ vấp ngã vì không có ánh sáng”. Người nói thế, rồi lại bảo họ: “Ladarô bạn chúng ta đang ngủ, dầu vậy Ta đi đánh thức ông”. Môn đệ thưa: “Thưa Thầy, nếu ông ta ngủ, ông sẽ khoẻ lại”. Chúa Giêsu có ý nói về cái chết của Ladarô, nhưng môn đệ lại nghĩ Người nói về giấc ngủ. Bấy giờ Chúa Giêsu mới nói rõ: “Ladarô đã chết. Nhưng Ta mừng cho các con, vì Ta không có mặt ở đó để các con tin. Vậy chúng ta hãy đi đến nhà ông”. Lúc đó Tôma, cũng có tên là Ðiđimô, nói với đồng bạn: “Chúng ta cũng đi để cùng chết với Người”.
Ðến nơi, Chúa Giêsu thấy Ladarô đã được an táng bốn ngày rồi. (Bêtania chỉ cách Giêrusalem chừng mười lăm dặm). Nhiều người Do-thái đến nhà Martha và Maria để an ủi hai bà vì người em đã chết. Khi hay tin Chúa Giêsu đến, Martha đi đón Người, còn Maria vẫn ngồi nhà. Martha thưa Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, nếu Thầy có mặt ở đây thì em con không chết. Tuy nhiên, ngay cả bây giờ, con biết Thầy xin gì cùng Thiên Chúa, Thiên Chúa cũng sẽ ban cho Thầy”. Chúa Giêsu nói: “Em con sẽ sống lại”. Martha thưa: “Con biết ngày tận thế, khi kẻ chết sống lại, thì em con sẽ sống lại”. Chúa Giêsu nói: “Ta là sự sống lại và là sự sống, ai tin Ta, dầu có chết cũng sẽ được sống. Và kẻ nào sống mà tin Ta, sẽ không chết bao giờ. Con có tin điều đó không?” Bà thưa: “Thưa Thầy, vâng, con đã tin Thầy là Ðấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống đã đến trong thế gian”.
Nói xong bà về gọi Maria em gái bà và nói thầm với em rằng: “Thầy ở ngoài kia, Thầy gọi em”. Nghe vậy, Maria vội vàng đứng dậy và đi đến cùng Chúa. Vì lúc đó Chúa Giêsu chưa vào trong làng, Người còn đang đứng ở nơi Martha đã gặp Người. Những người Do-thái cùng ở trong nhà với Maria và an ủi bà, khi thấy bà vội vã đứng dậy ra đi, họ cũng đi theo bà, tưởng rằng bà đi ra khóc ngoài mộ. Vậy khi Maria đến chỗ Chúa Giêsu đứng, thấy Người, bà liền sấp mình xuống dưới chân Người và nói: “Thưa Thầy, nếu Thầy có mặt đây, thì em con không chết”. Khi thấy bà khóc nức nở và những người Do-thái theo bà cũng khóc, Chúa Giêsu thổn thức và xúc động. Người hỏi: “Ðã an táng Ladarô ở đâu?” Họ thưa: “Thưa Thầy, xin đến mà xem”. Chúa Giêsu rơi lệ. Người Do-thái liền nói: “Kìa, xem Ngài thương ông ấy biết bao!” Nhưng có mấy kẻ trong đám nói: “Ông ấy đã mở mắt người mù từ khi mới sinh mà không làm được cho người này khỏi chết ư?” Chúa Giêsu lại xúc động; Người đi đến mộ. Mộ đó là một hang nhỏ có tảng đá đậy trên. Chúa Giêsu bảo: “Hãy đẩy tảng đá ra”. Martha là chị người chết, thưa: “Thưa Thầy, đã nặng mùi rồi vì đã bốn ngày”. Chúa Giêsu lại nói: “Ta đã chẳng bảo con rằng: Nếu con tin, thì con sẽ xem thấy vinh quang của Thiên Chúa sao?” Thế là người ta cất tảng đá ra. Chúa Giêsu ngước nhìn lên và nói: “Lạy Cha, Con cảm tạ Cha đã nhậm lời Con. Con biết Cha hằng nghe lời Con, nhưng Con nói lên vì những người đứng xung quanh đây, để họ tin rằng Cha đã sai Con”. Nói rồi, Người kêu lớn tiếng: “Ladarô! Hãy ra đây!” Người đã chết đi ra, chân tay còn quấn những mảnh vải, trên mặt quấn khăn liệm. Chúa Giêsu bảo: “Hãy cởi ra cho anh ấy đi”.
Một số người Do-thái đến thăm Maria, khi được chứng kiến những việc Chúa Giêsu làm, thì đã tin vào Người.
Hoặc đọc bài vắn này: Ga 11, 3-7. 17. 20-27. 33b-45
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Khi ấy, hai chị em của Ladarô sai người đến thưa Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, người Thầy yêu đau liệt”. Nghe tin ấy, Chúa Giêsu liền bảo: “Bệnh này không đến nỗi chết, nhưng để làm sáng danh Thiên Chúa và do đó Con Thiên Chúa sẽ được vinh hiển”. Chúa Giêsu thương Martha và em là Maria và Ladarô. Khi hay tin ông này đau liệt, Người còn lưu lại đó hai ngày. Rồi Người bảo môn đệ: “Chúng ta hãy trở lại xứ Giuđêa”.
Ðến nơi, Chúa Giêsu thấy Ladarô đã được an táng bốn ngày rồi. Khi hay tin Chúa Giêsu đến, Martha đi đón Người, còn Maria vẫn ngồi nhà. Martha thưa Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, nếu Thầy có mặt ở đây thì em con không chết. Tuy nhiên, ngay cả bây giờ, con biết Thầy xin gì cùng Thiên Chúa, Thiên Chúa cũng sẽ ban cho Thầy”. Chúa Giêsu nói: “Em con sẽ sống lại”. Martha thưa: “Con biết ngày tận thế, khi kẻ chết sống lại, thì em con cũng sẽ sống lại”. Chúa Giêsu nói: “Ta là sự sống lại và là sự sống. Ai tin Ta, dầu có chết cũng sẽ được sống. Và kẻ nào sống mà tin Ta, sẽ không chết bao giờ. Con có tin điều đó không?” Bà thưa: “Thưa Thầy: vâng, con đã tin Thầy là Ðấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống đã đến trong thế gian”.
Người xúc động và hỏi: “Ðã an táng Ladarô ở đâu?” Họ thưa: “Thưa Thầy, xin đến mà xem”. Chúa Giêsu rơi lệ. Người Do-thái liền nói: “Kìa, xem Ngài thương ông ấy biết bao!” Nhưng có mấy kẻ trong đám nói: “Ông ấy đã mở mắt người mù từ khi mới sinh mà không làm được cho người này khỏi chết ư?” Chúa Giêsu lại xúc động; Người đi đến mộ.
Mộ đó là một hang nhỏ có tảng đá đậy trên. Chúa Giêsu bảo: “Hãy đẩy tảng đá ra”. Martha là chị người chết, thưa: “Thưa Thầy, đã nặng mùi rồi vì đã bốn ngày”. Chúa Giêsu lại nói: “Ta đã chẳng bảo con rằng: Nếu con tin, thì con sẽ xem thấy vinh quang của Thiên Chúa sao?” Thế là người ta cất tảng đá ra. Chúa Giêsu ngước nhìn lên và nói: “Lạy Cha, Con cảm tạ Cha đã nhậm lời Con. Con biết Cha hằng nghe lời Con. Nhưng Con nói lên vì những người đứng xung quanh đây, để họ tin rằng Cha đã sai Con”. Nói rồi, Người kêu lớn tiếng: “Ladarô! Hãy ra đây!” Người đã chết đi ra, chân tay còn quấn những mảnh vải, trên mặt quấn khăn liệm. Chúa Giêsu bảo: “Hãy cởi ra cho anh ấy đi”.
Một số người Do-thái đến thăm Maria, khi được chứng kiến những việc Chúa Giêsu làm, thì đã tin vào Người.
Vài ý chính Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan (Ga 11, 1-45)
Hôm nay, câu chuyện kể của Gioan tiếp tục dựa trên các chuyển động không gian, sự trì hoãn thời gian và phản ứng của các nhân vật hay nhóm người tiếp xúc với Đức Giêsu.
Ladarô trên con đường của Đức Giêsu
Sau người phụ nữ Samaria và người mù từ thuở mới sinh, bà Marta đi đến một lời tuyên xưng đức tin đẹp đẽ (11, 27). "Dấu lạ" cuối cùng trước cuộc Thương Khó đã thuyết phục nhiều người Do Thái (11, 45 và 12, 11) nhưng lại gây bối rối cho Thượng Hội Đồng: "Chúng ta phải làm gì, vì người này làm nhiều dấu lạ? Nếu chúng ta để mặc ông ấy, mọi người sẽ tin vào ông" (12, 47.48). Trở thành lý do thu hút đám đông, Ladarô "được đánh thức từ cõi chết" (12, 1.9.17) sẽ bị đe dọa cùng với Đức Giêsu (12, 10), giống như người mù từ thuở mới sinh bị các nhà cầm quyền loại trừ. Hành trình của Ladarô báo trước điều Đức Giêsu đang tiến tới.
Dù chưa mang lại sự phục sinh vinh hiển, phép lạ này đã chiến thắng một cái chết rất thực (cc. 1.14.21-25.32.44). Đức Giêsu không muốn ngăn cản điều đó; trái lại: Ngài trì hoãn và để người bạn của mình chết (c. 6). Một cách có chủ ý: Ngài cho chúng ta biết về cái chết của Ladarô (11.13.14) và dám nói: "Ladarô đã chết, và Thầy vui vì Thầy đã không ở đó, vì các con, để các con tin" (15). Ngài đi trước nỗi tiếc thương của cả hai chị em: "Thưa Thầy, nếu Thầy ở đây, em con đã không chết" (21.32), và trước lời chỉ trích: "Người đã mở mắt kẻ mù, lẽ nào không thể khiến Ladarô khỏi chết?" (37).
Ladarô, hãy ra đây!
Đức Giêsu gánh chịu rủi ro đã chọn. Các môn đệ cũng tham gia: "Chúng ta cũng đi, để cùng chết với Thầy!" (16). Đức Giêsu đã nói: "Chúng ta phải thực hiện công việc của Đấng đã sai Thầy, khi còn ban ngày" (9, 4). Nếu lúc đầu Ngài chậm trễ, đó là vì "mười hai giờ ban ngày" (11, 9) — biểu tượng của ánh sáng — và vì một dấu lạ phục vụ "vinh quang của Thiên Chúa" và vinh quang của chính Ngài với tư cách là "Con Thiên Chúa" (c. 4).
Ngài đã loan báo giờ "những người chết sẽ nghe tiếng Con Thiên Chúa" (5, 25 rồi 28). Giọng nói Ngài đã nhắc lại (10, 3.16), gắn liền với lời hứa về sự sống (10, 10), sự sống đời đời (10, 28). Đức Giêsu tái lập trong bản thân Ngài niềm hy vọng của người Pharisiêu về sự phục sinh vào ngày sau hết, điều bà Marta tin (10, 24). Nhưng Ngài tự khẳng định mình là "sự phục sinh và sự sống" trong tiếng gọi lớn Ngài dành cho Ladarô ngay lúc này (c. 43). Bà Marta đã tuyên xưng Ngài là "Đấng Kitô, Con Thiên Chúa" — lời khẳng định xứng đáng với lời của Simon Phêrô (Mt 16, 16). Đức tin này mở ra cho bà để bà thấy "vinh quang của Thiên Chúa" đã được loan báo (40), trái với những người không tin vào Đức Giêsu với tư cách là Đấng Kitô (10, 24.25) hay là Con Thiên Chúa (10, 36).
Tin vào Đức Giêsu được Chúa Cha nhậm lời
Hãy tiếp tục suy ngẫm các câu 25-26. "Ai tin vào Thầy, dù đã chết (về thể xác), cũng sẽ sống (A); và mọi người đang sống và tin vào Thầy sẽ không bao giờ chết (về mặt thiêng liêng) (B)." Có lẽ người ta cũng nghĩ đến điều Hội Thánh nhanh chóng đặt câu hỏi: số phận các Kitô hữu đã qua đời (A); và số phận của những người hy vọng được chứng kiến cuộc Quang Lâm và được tôn vinh không phải qua cái chết (B). Xem thêm thánh Phaolô trong 1 Tx 4, 15tt; 5, 10 và 1 Cr 15, 52tt.
Trong Ga 10, 15-38, Đức Giêsu nhắc đến Chúa Cha mười ba lần. Trước mộ Ladarô, lời cầu nguyện của Ngài hướng đến Chúa Cha — "lần đầu tiên" trong Tin Mừng Gioan, chuẩn bị cho lời cầu nguyện long trọng ở chương 17. Phần đầu lời cầu nguyện đó sẽ nhắc lại điều Đức Giêsu nói ở đây về sự tôn vinh chung của Chúa Cha và Chúa Con (c. 4), điều mà Lễ Phục Sinh sẽ xác nhận.
Philippe Wargnies
Dòng Tên, nhà chú giải Kinh Thánh (Học viện Kinh Thánh Roma), giáo sư Kinh Thánh tại IET (Bruxelles)
Bài giảng: Hãy cởi dây cho anh ấy và để anh ấy đi…
Ngôn sứ Êdêkien có những thị kiến. Điều đó khá bình thường, bạn có thể nói, đối với một ngôn sứ. Được đưa đi trong thị kiến đến một thung lũng huyền bí, đầy những bộ xương khô, ông diễn tả hành động của Thiên Chúa sẽ mở các ngôi mộ và ban sự sống lại cho những ai đang ở trong đó. Phép lạ được loan báo này đặc biệt phù hợp với những người Israel đang có đức tin bị thử thách bởi cuộc lưu đày. Thánh vịnh minh họa sự hoang mang đó: "Từ vực thẳm, con kêu lên Ngài, lạy Chúa."
Hãy nhấn mạnh chính dân tộc "toàn thể" được kêu gọi sống lại và được cứu rỗi. Đây là gợi lên một chiến thắng có thể có trước cái chết. Qua cái chết và sự phục sinh của mình, Đức Giêsu sẽ loan báo và thực hiện chiến thắng của sự sống trước cái chết, sự phục sinh từ nay được hứa ban cho mọi người. Để "suy nghĩ" về một sự phục sinh "cá nhân", thực sự cần tin vào một Thiên Chúa không bỏ rơi nhân loại trong tay cái chết hay mọi thứ nô lệ. Cũng cần ý thức về giá trị của mỗi con người.
Đức tin của bà Marta cũng bị thử thách. Bà là hình ảnh của mọi tín hữu, trong xác tín Đức Giêsu hành động ngay từ đời này. Câu Đức Giêsu trả lời cho câu hỏi của bà Marta mang tính khiêu khích, thậm chí gây sốc: về thực chất, Ngài thú nhận đã không đến ngay bên giường bệnh của Ladarô, một cách cố ý. Cái chết của Ladarô là dịp để Đức Giêsu khơi dậy đức tin, tại nơi Ngài rất thích đến.
Phải chăng Đức Giêsu chỉ ban cho Ladarô một chút thêm sự sống trần thế? Người ta có thể nói: chỉ có vậy thôi sao... Bởi vì sự phục sinh "thật sự", chẳng phải là sự phục sinh "vào ngày sau hết" sao? Đức Giêsu "chỉ" phục sinh Ladarô trong ngày hôm nay, trong "thời gian" này. Trong một thời gian đang là lúc cuộc Thương Khó của Ngài sắp bắt đầu.
Sau khi Ladarô được phục sinh, sự thù địch của các nhà cầm quyền Do Thái đối với Đức Giêsu sẽ rất lớn và sẽ dẫn họ đến chỗ muốn giết Ngài. Phép lạ này vì thế đã đẩy Đức Giêsu vào cuộc Thương Khó: Ngài sẽ tự nguyện hiến dâng mạng sống mình vì chúng ta, để trong Ngài, mọi người được cứu rỗi và nhận được từ Chúa Cha sự sống đời đời.
Theo nghĩa đó, sự phục sinh của Ladarô loan báo điều sự phục sinh vào ngày tận thế sẽ là. Như mỗi người trong chúng ta, ông bị ràng buộc bởi dây chết chóc với những tấm vải liệm và khăn che mặt. Ông chỉ mong được giải thoát khỏi đó. Đây là lời loan báo về cử chỉ của Đức Giêsu, Đấng một ngày kia sẽ để chúng lại trong một góc mộ của Ngài — dấu chỉ thế giới cũ đã qua đi — khi Ngài khai mở một kỷ nguyên mới qua sự phục sinh của chính Ngài.
Kể từ đó, được Đức Kitô phục sinh ngự trị trong mình là sự bảo đảm một hơi thở sống động thân xác phải chết của chúng ta, vốn bị đè nặng bởi biết bao "khốn khổ". Vì thế thánh Phaolô có thể viết cho tín hữu Rôma: "Nếu Thần Khí của Đấng đã làm cho Đức Giêsu sống lại từ cõi chết ngự trong anh em, thì Đấng đã làm cho Đức Giêsu sống lại từ cõi chết cũng sẽ ban sự sống cho thân xác phải chết của anh em, nhờ Thần Khí của Người ngự trong anh em." Như vậy Ngài làm rõ và thực hiện lời hứa Êdêkien: "Ta sẽ đặt thần khí của Ta vào trong các ngươi, và các ngươi sẽ sống!"
Chúng ta không cử hành lễ phục sinh trước thời hạn qua Tin Mừng về Ladarô. Chúng ta đọc lại một hành động khởi động cuộc Thương Khó. Chính sự phục sinh "một lần cho tất cả" của Đức Giêsu sẽ làm cho chúng ta sống lại.
Serge Maucq
Feu Nouveau 66/2
