Chúa Nhật XXVI Thường Niên A
Bài Ðọc I: Trích sách Tiên tri Êdêkiel 18, 25-28
“Nếu kẻ gian ác bỏ đàng gian ác nó đã đi, nó sẽ được sống”.
Ðây Chúa phán: “Các ngươi đã nói rằng: “Ðường lối của Chúa không chính trực”. Vậy hỡi nhà Israel, hãy nghe đây: Có phải đường lối của Ta không chính trực ư? Hay trái lại đường lối của các ngươi không chính trực? Khi người công chính từ bỏ lẽ công chính và phạm tội ác, nó phải chết, chính vì tội ác nó phạm mà nó phải chết. Nếu kẻ gian ác bỏ đàng gian ác nó đã đi, và thực thi công bình chính trực, nó sẽ được sống. Nếu nó suy nghĩ và từ bỏ mọi tội ác nó đã phạm, nó sẽ sống chớ không phải chết”.
Bài Ðọc II: Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Philipphê 2, 1-5 {hoặc 1-11}
“Anh em hãy cảm nghĩ trong anh em điều đã có trong Ðức Giêsu Kitô”.
Anh em thân mến, nếu có sự an ủi nào trong Ðức Kitô, nếu có sự khích lệ nào trong đức mến, nếu có sự hiệp nhất nào trong Thánh Thần, nếu có lòng thương xót nào, thì anh em hãy làm cho tôi được trọn niềm hân hoan, để anh em hưởng cùng một niềm vui, được cùng chung một lòng mến, được đồng tâm nhất trí với nhau, chớ làm điều gì bởi ý cạnh tranh hay bởi tìm hư danh, nhưng hãy lấy lòng khiêm nhường mà coi kẻ khác vượt trổi hơn mình, mỗi người đừng chỉ nghĩ đến những sự thuộc về mình, nhưng hãy nghĩ đến những sự thuộc về kẻ khác. Anh em hãy cảm nghĩ trong anh em điều đã có trong Ðức Giêsu Kitô.
{Người tuy là thân phận Thiên Chúa, đã không nghĩ phải dành cho được ngang hàng với Thiên Chúa; trái lại, Người huỷ bỏ chính mình mà nhận lấy thân phận tôi đòi, đã trở nên giống như loài người với cách thức bề ngoài như một người phàm. Người đã tự hạ mình mà vâng lời cho đến chết, và chết trên thập giá. Vì thế, Thiên Chúa đã tôn vinh Người, và ban cho Người một danh hiệu vượt trên mọi danh hiệu, để khi nghe tên Giêsu, mọi loài trên trời dưới đất và trong hoả ngục phải quỳ gối xuống, và mọi miệng lưỡi phải tuyên xưng Ðức Giêsu Kitô là Chúa, để Thiên Chúa Cha được vinh quang.}
Phúc Âm: Mt 21, 28-32
“Nó hối hận và đi làm. Những người thu thuế và gái điếm sẽ vào nước Thiên Chúa trước các ông”.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các thượng tế và các kỳ lão trong dân rằng: “Các ông nghĩ sao? Người kia có hai người con. Ông đến với đứa con thứ nhất và bảo: “Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho cho cha!” Nó thưa lại rằng: “Con không đi”. Nhưng sau nó hối hận và đi làm. Ông đến gặp đứa con thứ hai và cũng nói như vậy. Nó thưa lại rằng: “Thưa cha, vâng, con đi”. Nhưng nó lại không đi. Ai trong hai người con đã làm theo ý cha mình?” Họ đáp: “Người con thứ nhất”. Chúa Giêsu bảo họ: “Tôi bảo thật các ông, những người thu thuế và gái điếm sẽ vào nước Thiên Chúa trước các ông. Vì Gioan đã đến với các ông trong đường công chính, và các ông không tin ngài; nhưng những người thu thuế và gái điếm đã tin ngài. Còn các ông, sau khi xem thấy điều đó, các ông cũng không hối hận mà tin ngài”.
Vài ý chính Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu 21,28-32
Quyền lực của giới chức tôn giáo
Dụ ngôn hai người con trai (gợi nhớ phần nào đến dụ ngôn người con hoang đàng nơi Tin Mừng Luca) được Matthêu đặt ngay sau cuộc đối thoại như "người điếc nói chuyện với người điếc" giữa Chúa Giêsu và các thủ lãnh tôn giáo về quyền bính của Người. Trước câu hỏi về nguồn gốc quyền bính mà Người tự nhận, Chúa Giêsu đã từ chối trả lời, thay vào đó mời các thượng tế và kỳ lão tự mình lên tiếng trước về nguồn gốc quyền bính của Gioan Tẩy Giả, vị tiền hô của Người trong việc rao giảng Nước Trời. Nhưng các thủ lãnh tôn giáo từ chối bước vào cuộc tranh luận này, vì nó buộc họ phải dấn thân trong lương tâm; điều họ quan tâm hoàn toàn không phải là khía cạnh tôn giáo hay thiêng liêng của vấn đề, mà là phương cách để giữ vững quyền lực của mình: đối với họ, Gioan Tẩy Giả và Chúa Giêsu chỉ là những kẻ gây phiền toái, những kẻ quấy rối.
Một Thiên Chúa giàu lòng thương xót
Sau cuộc trò chuyện chóng vánh này, Chúa Giêsu ngỏ với họ một dụ ngôn cho thấy một chiều kích thiết yếu trong sứ mạng của Người: phê phán định chế tôn giáo và ưu tiên dành cho những kẻ bị loại trừ. Dụ ngôn này, thực ra, gần như là một truyện ngụ ý, nghĩa là có sự tương ứng chính xác giữa các yếu tố trong dụ ngôn và các yếu tố trong thực tế, như câu 31-32 cho thấy: người con trai vâng lời một cách giả dối tượng trưng cho các thủ lãnh tôn giáo, còn người con trai biết hối cải tượng trưng cho những kẻ bị loại trừ và bị gạt ra bên lề, bị định chế khinh miệt và ruồng bỏ, cụ thể là "những người thu thuế và gái điếm", những người đã đón nhận lời rao giảng của Gioan và của Chúa Giêsu.
Đây là một chủ đề rất quan trọng nơi Matthêu, vì vào thời ông viết Tin Mừng, ông phải đối diện với định chế hội đường đang tái thiết Do Thái giáo bằng cách loại trừ các Kitô hữu. Nhưng lời phê phán nhắm vào một định chế tôn giáo quên đi điều cốt yếu trong sứ mạng của mình, chìm đắm trong việc thờ phượng hình thức bên ngoài và trong lô-gích quyền lực cùng loại trừ, thì có giá trị cho mọi thời đại; chính vì thế mà Matthêu, ở hai đoạn khác cùng bàn về chủ đề này, mỗi lần đều trích dẫn một lời của ngôn sứ Hô-sê mà ông rất tâm đắc, vì lời ấy tóm kết rất rõ vấn đề: "Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế" (xem Mt 9,9-13 và 12,1-8).
Stéphane Beauboeuf
Cử nhân văn chương cổ điển, chú giải Kinh Thánh và thần học
Giảng viên tại Học viện Công giáo Paris
Bài giảng: Thi hành ý muốn của Chúa Cha
"Những người thu thuế và gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông."
Các thượng tế và kỳ lão phẫn nộ trước những lời này của Chúa Giêsu, và có lẽ chúng ta cũng vậy. Những người thu thuế là những kẻ cộng tác với quân xâm lược Rôma, những người bị dân chúng khinh ghét. Thế nhưng, chính những người thu thuế và gái điếm lại là những người mà Chúa Giêsu lấy làm điểm quy chiếu khi kể câu chuyện này cho các thủ lãnh tôn giáo. Chẳng phải họ chính là hình ảnh tiêu biểu của những kẻ nói "không" trước lời mời gọi, nhưng cuối cùng lại hoán cải hay sao? Trái ngược với những kẻ mà lời "có" của họ không được chuyển hóa thành hành động.
Những lời của Chúa Giêsu gợi lên khoảng cách vẫn thường tồn tại giữa lời nói và việc làm của chúng ta. Những lời hay ý đẹp, thậm chí những thiện chí, vẫn chưa đủ. Chúa Giêsu nhấn mạnh tầm quan trọng của một cuộc hoán cải sâu xa. Người mời gọi chúng ta thực sự tự vấn lương tâm. Từ trước đó, ngôn sứ Êdêkien đã cảnh báo những người đương thời: "Nếu người công chính từ bỏ đường công chính của mình mà làm điều gian ác rồi chết, thì chính vì điều gian ác nó đã làm mà nó phải chết. Còn nếu kẻ gian ác từ bỏ điều gian ác nó đã làm, mà thi hành điều chính trực công minh, thì nó sẽ cứu được mạng sống mình" (Bài đọc I).
Lời "con không muốn" của người con thứ nhất sẽ được nối tiếp bằng một hành động hoán cải. Còn lời "thưa ngài, con đi" của người con thứ hai rốt cuộc chỉ là "lời nói suông." Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hoán cải bằng hành động cụ thể. Nếu Chúa Giêsu xác nhận rằng những người thu thuế và gái điếm được vào Nước Thiên Chúa, đó là vì họ đã nghe lời rao giảng của Gioan Tẩy Giả, đã tin, đã hối tiếc về quá khứ của mình và đã hoán cải.
Không bao giờ là quá muộn để hoán cải
Không bao giờ là quá muộn đối với Chúa. Đó chính là sứ điệp cốt lõi của Chúa Nhật này. Dù những vết thương quá khứ của chúng ta là gì, dù những lỗi lầm nặng nề, dù quá khứ tăm tối đến đâu, thì không có gì là mất hết đối với Chúa. Người luôn ban cho chúng ta khả năng để khởi hành lại từ đầu. "Chính vì nó đã mở mắt và từ bỏ tất cả những tội đã phạm, nên nó sẽ sống, chứ không phải chết" (Bài đọc I).
Xin Chúa giúp chúng ta biết khiêm nhường, biết nhìn nhận những lỗi lầm và sự yếu đuối của mình, nhưng trên hết là biết mở lòng đón nhận tình yêu của Người, để chúng ta tiến bước trên con đường hoán cải. Xin Người biến đổi lời "Không" của chúng ta thành lời "Có."
Ghislain Katambwa Kabondo
