Chúa Nhật XXXII Thường Niên A

Bài Ðọc I: Trích sách Khôn Ngoan (Kn 6, 13-17 (Hl 12-16)

“Những ai tìm kiếm sự khôn ngoan, sẽ gặp được nó”.

Sự khôn ngoan sáng tỏ, và không bao giờ lu mờ, những ai yêu mến nó, sẽ xem nó dễ dàng, và những ai tìm kiếm nó, sẽ gặp được nó. Nó sẽ đón tiếp những ai khao khát nó, để tỏ mình ra cho họ trước.

Từ sáng sớm, ai tỉnh thức tiến lại gần nó, sẽ không lao nhọc, vì sẽ gặp nó ngồi nơi cửa nhà mình. Vậy tưởng nhớ đến nó là được khôn sáng vẹn tuyền; và ai tỉnh thức vì nó, sẽ chóng được an tâm. Vì nó chu du tìm kiếm những kẻ xứng đáng với mình, vui vẻ tỏ mình ra cho những kẻ ấy trong các đường lối, và hết sức ân cần đón tiếp họ.

Bài đọc II: Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Thêxalônica (1 Tx 4, 13-14 {hoặc 13-18}

“Nhờ Ðức Giêsu, Thiên Chúa sẽ đem những người đã chết đến làm một với Người”.

Anh em thân mến, chúng tôi chẳng muốn để anh em không biết gì về số phận những người đã an nghỉ, để anh em khỏi buồn phiền như những người khác, là những kẻ không có niềm hy vọng. Vì nếu chúng ta tin Ðức Giêsu đã chết và đã sống lại, thì cũng vậy, những người đã chết nhờ Ðức Giêsu, Thiên Chúa sẽ đem họ đến làm một với Người.

{Bởi vậy, chúng tôi dựa vào lời Chúa để nói cùng anh em điều này: chúng ta, những kẻ đang sống, những kẻ còn sót lại khi Chúa đến, thì chúng ta không đi trước những người đã an nghỉ. Vì khi nghe lệnh và tiếng Tổng lãnh Thiên thần, và tiếng loa Thiên Chúa, thì chính Chúa từ trời ngự xuống, và những người đã chết trong Ðức Kitô sẽ sống lại trước hết, rồi đến chúng ta, những kẻ đang sống, những kẻ còn sống sót, chúng ta sẽ được nhắc lên cùng với họ trên các tầng mây, đi đón Ðức Kitô trên không trung, và như vậy, chúng ta sẽ được ở cùng Chúa luôn mãi. Vì thế, anh em hãy dùng những lời đó mà an ủi nhau.}

Phúc Âm: Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu 25, 1-13

“Kia chàng rể đến, hãy ra đón người”.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này: “Nước trời giống như mười trinh nữ cầm đèn đi đón chàng rể. Trong số đó có năm cô khờ dại và năm cô khôn ngoan. Năm cô khờ dại mang đèn mà không đem dầu theo; còn những cô khôn ngoan đã mang đèn lại đem dầu đầy bình. Vì chàng rể đến chậm, nên các cô đều thiếp đi và ngủ cả.

“Nửa đêm có tiếng hô to: Kìa chàng rể đến, hãy ra đón người. Bấy giờ các trinh nữ đều chỗi dậy, sửa soạn đèn của mình. Những cô khờ dại nói với các cô khôn ngoan rằng: “Các chị cho chúng em chút dầu, vì đèn của chúng em đã tắt cả”. Các cô khôn ngoan đáp lại rằng: “E không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra (nhà) hàng mà mua thì hơn”. Song khi họ đang đi mua, thì chàng rể đến. Những trinh nữ đã sẵn sàng thì theo chàng rể cùng vào tiệc cưới, và cửa đóng lại. Sau cùng các trinh nữ kia cũng đến và nói: “Thưa Ngài, xin mở cửa cho chúng tôi”. Nhưng Người đáp lại: “Ta bảo thật các ngươi, ta không biết các ngươi”.

“Vậy hãy tỉnh thức, vì các ngươi không biết ngày nào, giờ nào”.

Vài ý chính Tin Mừng Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu 25,1-13

Bài Tin Mừng tiếp nối những chủ đề của các bài đọc trước. Đó là sự tỉnh thức, cuộc gặp gỡ như trong hai bài đọc đầu tiên, và sự “trở lại” của Đức Kitô, như đã được nhắc đến trong thư gửi tín hữu Thêxalônica.

Đoạn này thuộc diễn từ thứ năm của Tin Mừng theo thánh Mátthêu. Đức Giêsu đang ở Giêrusalem và, sau một loạt cuộc tranh luận, Người kể một loạt dụ ngôn về việc Con Người ngự đến và Nước Trời. Đây không phải là một sự mô tả, mà là một sự so sánh. Nước Trời sẽ không phải là điều ấy, nhưng sẽ “giống như” điều ấy.

Các trinh nữ khôn ngoan và các trinh nữ “nhạt nhẽo”

Ở đây nói đến những trinh nữ khôn ngoan và những trinh nữ rõ ràng kém khôn ngoan hơn nhiều. Những cô sau này mang theo đèn, nhưng lại không đem gì để châm vào đèn! Phải chăng đó là hình ảnh của chính con người họ: có thể bề ngoài đẹp đẽ, nhưng bên trong lại thiếu chiều sâu? Điều này có thể gợi cho chúng ta nhớ đến lời Đức Giêsu quở trách những người Pharisêu giả hình, khi Người gọi họ là “mồ mả tô vôi” (Mt 23, 27). Thật vậy, morós, tính từ dùng để gọi những cô “dại”, cũng có thể được dịch là “nhạt nhẽo, vô vị”. Vẫn có một cái gì đó, nhưng không có hương vị. Cũng chính gốc từ này được dùng khi Đức Giêsu truyền cho các môn đệ phải là “muối cho đời” mà không được “nhạt đi” (môraínô) (Mt 5, 13).

Tiếp đó, bản văn nói rằng tất cả các cô đều thiếp đi. Không ai thức cả, dù là những cô khôn hay những cô dại. Như vậy, trọng tâm không nằm ở việc thức, mà ở việc có đủ dầu để nuôi ngọn đèn của mình.

Rồi vào giữa đêm, có tiếng hô vang lên, như tiếng của tổng lãnh thiên thần và tiếng kèn loan báo Đức Kitô ngự đến trong thư gửi tín hữu Thêxalônica: đó là lời kêu gọi ra đón chàng rể. Bấy giờ, tất cả các cô đều thức dậy. Không phải những cô “dại” cứ ngủ tiếp, nhưng họ không còn dầu nữa. Những cô “khôn” bảo họ đến người bán dầu… Ngay giữa đêm sao?! Dù thế nào, họ cũng đi; và khi trở về, cửa đã đóng, còn những cô “khôn”, vì đã sẵn sàng, thì đã vào dự tiệc cưới. Khi họ gọi, chàng rể đáp: “Tôi không biết các cô”, mà nghĩa đầu tiên là “tôi không nhìn thấy các cô” (oîda, từ động từ eídô, “thấy”). Ở đây cũng vậy, chúng ta có thể nghĩ đến Mt 5: con người được mời gọi trở nên ánh sáng, trở nên rạng ngời tình yêu, để Chúa Cha được tôn vinh. Kết luận là: “Hãy tỉnh thức, vì anh em không biết ngày nào, giờ nào”. Hãy ở lại bên cửa, như Đức Khôn Ngoan đón trước lúc người yêu mến mình thức dậy, nhưng hãy giữ cho đèn của anh em luôn đầy dầu. Đừng sống nhạt nhẽo, nhưng hãy sống một cuộc đời tỏa sáng!

Florence Draguet
Đại học Công giáo Louvain

Bài giảng: Thời gian của niềm khát khao lâu dài

Trong Chúa nhật này, Tin Mừng mời gọi chúng ta tỉnh thức để không bị bất ngờ vào lúc diễn ra cuộc gặp gỡ quyết định. Liệu vào thời khắc quan trọng ấy, chúng ta có sẵn sàng đón nhận Đấng đến để làm cho chúng ta được đầy tràn không?

Chờ đợi chàng rể

“Vậy anh em hãy tỉnh thức…”! Lời dạy cuối cùng của dụ ngôn này có thể có nghĩa gì? Một điều chắc chắn là: tỉnh thức không có nghĩa là không được ngủ, nhất là khi phải chờ đợi lâu, hơn nữa lại vào ban đêm. Đó chính là trường hợp của mười cô gái trong dụ ngôn. “Vì chàng rể đến chậm, nên tất cả các cô đều thiếp đi, rồi ngủ cả” (c. 5). Emmanuel Levinas nhận xét: “Ngủ không chỉ là một khả năng, mà còn là một nhu cầu thiết yếu”. Việc tất cả các cô gái ngủ không phải là điều đáng trách. Trong một bài suy niệm về đêm và giấc ngủ, nhà thơ, nhà văn Pháp Charles Péguy không ngần ngại nói rằng giấc ngủ ca tụng Thiên Chúa hơn cả sự thức: “Trong giấc ngủ, Thiên Chúa phán, chính Ta tự tôn vinh mình qua sự phó thác của con người” (Le porche du mystère de la deuxième vertu — Ngưỡng cửa mầu nhiệm của nhân đức thứ hai).

Tại sao lại chờ đợi trong đêm? Bối cảnh tiệc cưới của dụ ngôn có thể giải thích điều đó. Theo phong tục Do Thái thời Đức Giêsu, nghi lễ diễn ra vào ban đêm. Một đoàn rước vui tươi đưa cô dâu đến nhà chú rể, nơi cô sẽ ngồi dưới một tấm màn che, xung quanh là những người bạn gái cầm đèn thắp sáng. Ngoài ra, theo một truyền thống cổ trong Tân Ước mà tông đồ Phaolô nhắc lại cho các tín hữu Thêxalônica, “ngày của Chúa đến như kẻ trộm ban đêm” (1 Tx 5, 2).

Chàng rể trong dụ ngôn để cho người ta phải chờ đợi. Phải chăng là để khơi sâu niềm khát khao của mười cô gái? Những lời thánh Augustinô nói trong một đoạn văn đẹp về niềm khát khao và sự chờ đợi soi sáng điều này rất rõ. Ngài viết: “Điều con khao khát, con chưa nhìn thấy; nhưng niềm khát khao làm cho con có khả năng được đầy tràn khi điều con phải thấy xuất hiện. Giả sử con muốn đổ đầy một vật có hình dạng như chiếc túi và (…) con biết thứ mình phải cho vào lớn đến mức nào, đồng thời thấy chiếc túi quá hẹp: khi kéo giãn nó, con làm tăng sức chứa của nó. Cũng vậy, khi để con người chờ đợi, Thiên Chúa mở rộng niềm khát khao; khi làm cho con người khát khao, Người mở rộng tâm hồn; khi mở rộng tâm hồn, Người làm cho tâm hồn có khả năng đón nhận” (Bài giảng về Thư thứ nhất của thánh Gioan, 4, 6). Chàng rể trong dụ ngôn cũng làm như vậy. Khi kéo dài thời gian chờ đợi, chàng khơi sâu niềm khát khao trong lòng mười cô gái; khi khơi sâu niềm khát khao của họ, chàng làm tăng khả năng đón nhận chàng của họ.

Trong sức thúc đẩy của niềm khát khao được mở rộng nhờ thời gian chờ đợi lâu dài và được duy trì nhờ giấc ngủ, mười cô gái “thức dậy và sửa soạn đèn của mình”.

Thời khắc gặp gỡ

Khi có lời báo chàng rể đến, mọi sự diễn ra dồn dập. Thời khắc của cuộc gặp gỡ quyết định đã đến. Đột nhiên, sự khác biệt giữa những cô gái vô tâm và những cô biết lo liệu trở nên hết sức rõ rệt. Điều căn bản tạo nên sự khác biệt giữa họ không hẳn là có dầu hay thiếu dầu, mà là sự vắng mặt của những cô vô tâm vào lúc chàng rể đến. Phải chăng họ chỉ sẵn sàng dành cho chàng rể mà thôi? Việc rẽ sang người bán dầu vào lúc diễn ra cuộc gặp gỡ quyết định chẳng phải cho thấy điều ngược lại sao?

Về điểm này, hình ảnh thánh Augustinô dùng để mô tả tiến trình mở rộng và chuẩn bị lòng người để đón nhận chính Thiên Chúa như một hồng ân và được Người làm cho đầy tràn thật là sáng tỏ. Thánh Augustinô viết: “Giả sử Thiên Chúa muốn đổ đầy mật ong vào con (biểu tượng của sự âu yếm và lòng nhân hậu của Thiên Chúa): nếu con đang đầy giấm, thì con sẽ để mật ong ấy vào đâu?” Những cô gái vô tâm chưa hoàn toàn trút bỏ giấm và vị của nó để được đổ đầy mật ong, nghĩa là sự âu yếm và lòng nhân hậu của chàng rể. Cũng như “lòng những người không sở hữu gì có thể (…) bên trong lại bị chiếm hữu bởi ham muốn sở hữu, quên lãng Thiên Chúa và khao khát chiếm đoạt của cải của người khác” (Joseph Ratzinger–Bênêđictô XVI, Đức Giêsu thành Nadarét, tập 1, Flammarion, 2007, tr. 98), những cô vô tâm ra đi mà không mang theo dầu cũng vậy. Chẳng phải điều ấy được bộc lộ qua lời họ xin những cô biết lo liệu: “Xin các chị cho chúng em chút dầu của các chị…” sao? Mải bận chuyện khác đúng vào thời khắc gặp gỡ, họ bỏ lỡ cuộc hẹn quan trọng.

Cuộc gặp gỡ với chàng rể đòi hỏi một sự sẵn sàng thường xuyên. Về phía chúng ta, điều đó đòi hỏi phải không ngừng học cách buông bỏ mọi của cải mình có. Như người ta trút bỏ giấm và vị của giấm, chúng ta cần trở nên tự do, chỉ dành cho Đấng hiện diện trong sự chờ đợi lâu dài của chúng ta.

Robert R. Sebisaho

Feu Nouveau 66/6